Rys historyczny

Już od dawien dawna, gdy pojawili się pierwsi ludzie, gdy organizowali się w plemiona, gdy powstawały cywilizacje, człowiek w otoczeniu ci±głego permanentnego zagrożenia potrzebował poczucia bezpieczeństwa, by móc się rozwijać i tworzyć nowy świat, lepszy dla niego samego. Wznosił monumentalne fortece, zamki, konstruował lepsze narzędzia obrony i ochrony siebie i bliskich, budował skrzynie i skrytki zamknięte na kłódki i zamki szyfrowe, posługiwał się steganografią i kryptografią, tworzył organizacje szpiegowskie i straże przyboczne, gromadził u swego boku zaufanych i gotowych na śmierć ludzi itd. Wszystko po to, by m.in. zapewnić sobie bezpieczeństwo.

Od początków ludzkości znane i stosowane były metody rozpoznawania wykorzystujące charakterystykę ludzkich cech

Czym jest bezpieczeństwo? Jako stan psychiczny, świadomość eliminacji bądź też zminimalizowania potencjalnych zagrożeń i grożących człowiekowi niebezpieczeństw, jego mieniu oraz otaczającemu go środowisku jest jedną z podstawowych potrzeb człowieka, wyszczególnionych w tzw. piramidzie potrzeb Maslowa (wg A. Maslowa: A Theory of Human Motivation). Spełnienie fundamentalnej potrzeby bezpieczeństwa wraz z potrzebami fizjologicznymi pozwala na motywację do wyższych celów, wykraczającą poza zwierzęcą egzystencję.

Żaden system bezpieczeństwa zbudowany dotychczas nie zapewnił stuprocentowego poziomu bezpieczeństwa. Nowoczesne technologie (tzw. epokowe osiągnięcia) i te proste, wielce użyteczne wynalazki (np. zamki) ubogacały nam życie, czyniąc bliższym poczucie pełnego bezpieczeństwa. Jednakże świat zawsze był świadkiem wyścigu pomiędzy twórcami nowoczesnych urządzeń wykorzystanych dla bezpieczeństwa i innych przeciw bezpieczeństwu. Nauka jest bowiem bardzo wszechstronnym wytrychem, który potrafi otworzyć zarówno bramy wszechświata, jak i wrota piekieł [A. Majewski].

Jak dotychczas, niezależnie od implementowanych technologii, najsłabszym ogniwem każdego systemu bezpieczeństwa jest czynnik ludzki. Sfera zaufania pomiędzy ludźmi, wzmocniona instytucją kontroli i analityczną rekrutacją, nie wystarcza, by zapobiegać powstawaniu luk bezpieczeństwa spowodowanych właśnie czynnikiem ludzkim.

Jak zatem rozpoznać, czy ktoś, z kim już rozmawialiśmy, komu powierzyliśmy tajemnice, jest tym samym człowiekiem, którego widzimy ponownie? Jeśli my, ludzie, możemy mieć kłopoty z identyfikacją kogoś, to czy system wykorzystujący elektroniczne sensory może poradzić sobie lepiej i w jakim stopniu? Czy w nowo tworzonym społeczeństwie informacyjnym, w którym elektryczność zredukowała kulę ziemską do rozmiarów wioski i pozwoliła w pełni na rozwój kontaktów interpersonalnych na odległość (poza zasięgiem ludzkiego wzroku), jesteśmy w stanie rozpoznać, zidentyfikować osobę na odległość, a jeśli tak, to z jakim procentem wiarygodności?

Jednym z najstarszych i najbardziej podstawowych sposobów rozpoznawania przez ludzi było rozpoznawanie na podstawie twarzy i dodatkowo charakterystyki głosu (dziś tzw. mocne uwierzytelnianie oparte na dwóch niezależnych cechach). Od początków cywilizacji ludzkość dzięki twarzy rozpoznawała znanych i nieznanych osobników. To proste zadanie stawało się coraz bardziej znaczącym wyzwaniem wraz ze wzrostem populacji i rosnącym zjawiskiem przemieszczania się, wprowadzając tym samym wielu nowych osobników do wnętrza jednej małej społeczności. Koncepcja rozpoznawania człowieka przez człowieka była również widziana w takich behawioralnych-dominujących pomiarach biometrycznych jak mowa czy rozpoznawanie chodu. Każdego dnia każdy z nas nieświadomie wykorzystuje te cechy jako podstawę do rozpoznawania innych osobników.