Biometria a uwierzytelnianie
Biometria wydaje się jedną z najbardziej bezpiecznych form tzw. uwierzytelniania (ang. Authentication). Dla przypomnienia, uwierzytelnienie jest to proces weryfikacji tożsamości użytkownika, sprawdzenie, kontrola zgodności z prawdą, określenie autentyczności, stwierdzenie, poświadczenie prawdziwości również z uwzględnieniem określonego prawdopodobieństwa. Ze względu na swoją angielska nazwę w literaturze spotyka się często pojęcie autentykacji będącym niczym innym jak właśnie uwierzytelnieniem.

Uwierzytelnianie użytkownika jest głównym i najważniejszym elementem każdego systemu kontroli dostępu.

System kontroli dostępu, jak sama nazwa wskazuje, jest systemem sterowania i zarządzania dostępem (m.in. przydzielania użytkownikom uprawnień, kontrolowania dostępu wybranych użytkowników do wybranych obiektów lub zasobów). W istocie system kontroli dostępu obejmuje wiele technicznych rozwiązań, których zadaniem jest umożliwienie swobodnego poruszania się w obiekcie (lub też w zasobach) osób uprawnionych oraz ochrona przed wstępem do obiektu (zasobów) osób nieuprawnionych. W zależności od wymagań w zakresie bezpieczeństwa, rozwiązanie to może mieć charakter zarówno prostego narzędzia kontroli ruchu osób, jak również w pełni profesjonalnego systemu zarządzania całym obiektem i funkcjonującym w nim systemem bezpieczeństwa.

By móc zrealizować funkcje systemu kontroli dostępu użytkowników, niezbędne jest przeprowadzenie dwóch podstawowych procesów:

1. Rejestracji użytkowników (ang. Enrollment or Registration), czyli zebrania danych o użytkowniku i zapisania ich w bazie danych systemu oraz przydzielenia użytkownikowi unikatowego identyfikatora.
2. Uwierzytelniania użytkowników (ang. Authentication), czyli potwierdzenia autentyczności przez przeprowadzenie identyfikacji oraz/lub weryfikacji (rys. 4).

Rys. 4. Schematy procesów weryfikacji i identyfikacji

Często pojęcia uwierzytelniania, identyfikacji i weryfikacji używane są zamiennie bądź też utożsamiane są ze sobą bez postrzegania różnic. Jest to błędne rozumowanie. W istocie weryfikacja i identyfikacja są różnymi procesami (mającymi praktyczne zastosowanie w różnych systemach bezpieczeństwa i charakteryzującymi się różnymi czasami reakcji) i stanowią podzbiór procesu uwierzytelniania. Identyfikacja użytkownika (ang. Identification) jest procesem polegającym na przedstawieniu przez użytkownika przyznanego mu w procesie rejestracji identyfikatora i odpowiedzi na pytanie "Kim jest osoba identyfikowana?", czyli porównanie przyznanego w procesie rejestracji identyfikatora ze wszystkimi rekordami w bazie danych (tzw. porównanie 1:N - jeden do wielu). Natomiast weryfikacja użytkownika (ang. Verification) polega na przedstawieniu się użytkownika i uzyskaniu odpowiedzi na pytanie "Czy osoba, za którą on się podaje, jest tą osobą?", czyli porównanie przedstawionego identyfikatora z wzorcem wcześniej przydzielonym i zapisanym w bazie danych (tzw. porównanie 1:1 - jeden do jeden). Procesy weryfikacji i identyfikacji ilustruje rys. 4.

 Generalnie można wyróżnić trzy poziomy bezpieczeństwa w systemach kontroli dostępu wykorzystujące proces uwierzytelniania (rys. 5.):

Rys. 5. Poziomy bezpieczeństwa w systemach kontroli dostępu wykorzystujące proces uwierzytelniania

• najniższy poziom bezpieczeństwa definiowany jako "Coś, co posiadasz" (ang. Something you own/have) - użytkownik posiada rodzaj karty mikroprocesorowej, generatory haseł jednorazowych - tokeny;

• pośredni poziom bezpieczeństwa to "Coś, co wiesz" (ang. Something you know) - użytkownik zna słowo, może to być numer NIP/PIN, PESEL, hasło, ciąg znaków alfanumerycznych;
  najwyższy poziom bezpieczeństwa to "Kim jesteś i co robisz" (ang. Something what you are and something that you do) - odnosi się do niepowtarzalnych cech anatomicznych i charakterystycznych cech behawioralnych (zachowawczych), indywidualnych dla każdej osoby.

Biometryczny system kontroli dostępu
System kontroli dostępu, w którym wykorzystuje się zasadę "Kim jesteś i co robisz", nazywamy biometrycznym systemem kontroli dostępu. System ten w ogólności złożony jest z czytnika biometrycznego lub urządzenia skanującego, oprogramowania które konwertuje pobraną z czytnika informację do postaci cyfrowej oraz bazy danych, która przechowuje dane biometryczne - wzorce niezbędne do porównania z danymi pochodzącymi z czytnika. W czasie konwersji informacji pobranej w czytniku oprogramowanie identyfikuje określone punkty charakterystyczne, które następnie są przetwarzane przy użyciu wybranego (optymalnego) algorytmu matematycznego do postaci, która może być w skuteczny sposób porównana z rekordem w bazie danych. Zasadę działania ilustruje rys. 6.