Artykuł prezentuje najnowszy system wideofonowy X1 firmy Bpt, wykorzystujący tylko dwie żyły przewodu do jednoczesnej transmisji sygnałów i zasilania odbiorników wideo. X1 stanowi kolejny krok w rozwoju opracowanej wcześniej przez Bpt technologii X2, która, w odróżnieniu od X1, wymagała prowadzenia oddzielnej pary przewodów do zasilania odbiorników. Artykuł omawia zagadnienia projektowania instalacji wideofonowych z wykorzystaniem systemu X1, począwszy od najprostszych układów z jednym panelem wejściowym i jednym odbiornikiem, do złożonych systemów wielobudynkowych, ze wspólnymi wejściami na teren i centralami portierskimi

Struktura systemu X1
Najprostszy system X1 – z odbiornikiem Ophera, wejściowym panelem wideo HEV/301 z kamerą czarno-białą (lub HEVC/301 – z kamerą kolorową) – jest przedstawiony na rys. 1. Panel HEV/301 jest zasilany napięciem 18 VDC z zasilacza VA/301. Sygnały wizji, audio i sterowania przesyłane są z panelu po jednej parze skrętki do zasilacza VA/301, który dodaje składową stałą (18 VDC), potrzebną do zasilenia odbiornika Ophera.

Rys. 1. Układ z jednym panelem wejściowym i jednym odbiornikiem

Rys. 2. Zestawy wideofonowe X1

• 4 panele wejściowe wideo, przyciskowe lub cyfrowe, z klawiaturą numeryczną;
• 64 odbiorniki wideo z panelami przyciskowymi lub 100 odbiorników z panelami cyfrowymi HAC/300 LR;
• maksymalna odległość 650 m od panelu wejściowego do najdalszego odbiornika (przy zastosowaniu wzmacniaczy XAS/301);
• połączenia interkomowe w obrębie grup sześciu (dla Lynea) lub ośmiu (dla Ophera) odbiorników;
• dodatkowe 2 sterowania, dostępne w każdym panelu wejściowym w czasie jego aktywacji (zapalanie światła, otwieranie bram);
• możliwość podłączenia przycisku dzwonka drzwiowego do każdego odbiornika wideo i audio;
• moduły przekaźnikowe RC/300 na magistrali X1, aktywowane od połączenia do wybranego odbiornika;
• przystawka telefoniczna IT/300, umożliwiająca wykorzystanie zwykłych aparatów telefonicznych do łączności wideofonowej i sterowania otwieraniem rygli za pomocą kodów DTMF;
• możliwość połączenia się z dowolnym panelem wejściowym z każdego odbiornika w celu obserwacji obrazu z kamery i aktywacji sterowań.

X1 i System 300
System X1 można rozbudować do wersji wieloblokowej, korzystając z urządzeń systemu 300. Rozważane wcześniej autonomiczne układy wideofonowe X1 staną się w układzie 300 tzw. blokami X1, odpowiadającymi za łączność w poszczególnych klatkach lub budynkach wieloblokowego układu. Na rys. 4 pokazano przykład rozwiązania układu z dwoma blokami X1, dwoma głównymi panelami wejściowymi na teren osiedla, centralą portierską oraz kolorową kamerą do obserwacji wjazdu, przy umożliwieniu otwierania bramy. Możliwości rozbudowy systemu stają się nieporównywalnie większe i wynikają z ogólnych właściwości systemu 300, które były obszernie omawiane w poprzednich numerach czasopisma Zabezpieczenia.
Główne parametry pojemności systemu 300 to:

• 2000 użytkowników,
  
• 256 Bloków X1,
  
• 64 główne panele wejściowe i centrale portierskie,
  
• 100 odbiorników w każdym bloku,
  
• 4 panele wejściowe w każdym bloku.

Odbiorniki serii X1
W systemie X1 można zastosować dowolny odbiornik audio systemu X2. Odbiorniki wideo serii X1 dostępne są w trzech liniach stylistycznych: Ophera, Nova i Lynea. W każdym układzie systemu X1 można jednocześnie stosować różne odbiorniki wideo i audio.
Odbiornik Ophera jest najnowszą propozycją estetyczną i funkcjonalną firmy Bpt i jako pierwszy odbiornik z całej serii odbiorników Bpt został opracowany wyłącznie w technologii cyfrowej wideo. Odbiornik Ophera ma kolorowy monitor ciekłokrystaliczny, nie posiada klasycznej słuchawki i jest montowany w puszce o głębokości 55 mm, dostępnej w komplecie, wbudowanej w ścianę. Przekątna monitora LCD wynosi 3,5'', zaś głębokość ekranu wystającego ze ściany wynosi zaledwie 17,5 mm. Odbiornik ten ma 128,4 mm wysokości i 158,8 mm szerokości. Jako jedyny odbiornik ma regulowany kąt ustawienia ekranu w zakresie od 0° do 20°, przez co może być instalowany na niższej wysokości.
Ophera posiada w komplecie plastikowe ramki w trzech kolorach (biały, pomarańczowy i szaro-niebieski), które można dopasować do wystroju wnętrza.
Odbiornik Ophera jest także kompatybilny z systemem X2 (wybór X1 lub X2 odbywa się za pomocą zworki).
Odbiorniki Ophera dostępne są w dwóch wersjach: standardowej i wielolokatorskiej (tzw. building), które różnią się między sobą funkcją i opisem trzech przycisków. Wersja standardowa przewidziana jest głównie do instalacji jednorodzinnych, natomiast wersja building do instalacji wielolokatorskich z centralą portierską IPD/300LR. Wersja standardowa może być również stosowana w budynkach wielorodzinnych, w których nie ma łączności z portierem.
Odbiorniki Ophera posiadają siedem przycisków funkcyjnych, przeznaczonych do: odbierania połączenia i rozłączania rozmowy, otwierania drzwi, przełączania obrazu z kamer paneli wejściowych, sterowania (np. zapalania światła, otwierania bram), chwilowego wyciszenia fonii (mute), łączności z portierem, blokowania wszystkich połączeń (funkcja prywatności), wezwania pomocy (w instalacji z centralą portiera).
Ophera może pracować w dwóch reżimach transmisji fonii. Podstawowy tryb umożliwia jednoczesne mówienie i słuchanie. Drugi tryb jest odpowiednikiem łączności walkie-talkie, w którym wciśnięcie przycisku umożliwia mówienie, zaś zwolnienie przycisku – słuchanie.
Seria Nova (rys. 5) charakteryzuje się wyjątkową estetyką, subtelnością i miniaturowością rozwiązania. Odbiorniki Nova mają kolorowe monitory LCD 2,5'', nie posiadają klasycznej słuchawki i są montowane w ścianie. Dostępne są w wersji antracytowej NC/321 GR + NVM/301 GR i białej NC/321 BB + NVM/301 BB. Ramki do odbiorników Nova są dostępne w wielu wzorach i kolorach, co pozwala dopasować je do każdego wystroju wnętrza. Moduły audio i wideo mogą być montowane w oddzielnych ramkach obok siebie.
Seria Lynea jest dostępna w wersji czarno-białej YKP/301 BB + YV i kolorowej LCD YKP/301 BB + YVC. Lynea może być wyposażona w funkcję interkomu, dodatkowe przyciski sterujące i moduł prywatności z regulacją głośności dzwonka i sygnalizacją LED. Odbiornik Lynea może być montowany na biurku przy wykorzystaniu przystawki YKT/F.

Panele wejściowe kompatybilne z systemem X1
Panele serii Targha, w wersji przyciskowej i z klawiaturą numeryczną, są wykonane z anodyzowanego aluminium i produkowane w dwóch wersjach kolorystycznych (rys. 6): stalowej z antracytowymi dodatkami oraz srebrnej z szarymi dodatkami. Wykonanie wandaloodporne oraz w stylu retro paneli z klawiaturą i przyciskami przedstawione jest na rys. 7.
Panele Targha można łączyć w poziomie lub w pionie, montować podtynkowo lub natynkowo. Panele przyciskowe posiadają 6 przycisków pojedynczych lub 12 podwójnych.

Przewody
Bpt zaleca stosowanie w systemie X1 firmowego przewodu VCM/1D (dwie skręcone, cynowane żyły o przekroju
1 mm2), który gwarantuje uzyskanie wszystkich maksymalnych parametrów technicznych podawanych w specyfikacji. Możliwe jest również użycie skrętki nieekranowanej UTP kat. 5, a nawet dwóch żył zwykłego przewodu nieparowanego.

Podsumowanie
Technologia X1 stanowi czwartą generację rozwiązania połączeń i komunikacji pomiędzy odbiornikami a jednostkami zasilająco-sterującymi w systemach wideofonowych Bpt. Umożliwia zastosowanie minimalnej liczby przewodów i połączeń, ułatwia i przyspiesza wykonanie instalacji oraz wpływa na zwiększenie niezawodności działania systemu.

Zabezpieczenia 5/2006